HomeΕΛΙΞΗΡΙΑ ΜΝΗΜΗΣΒαρθολομαίος Λάζαρης: ο Λευκαδίτης ήρωας

Βαρθολομαίος Λάζαρης: ο Λευκαδίτης ήρωας

Βαρθολομαίος Λάζαρης: ο Λευκαδίτης ήρωας τον οποίο το 1917 του κάρφωσαν πέταλα οι Τούρκοι!

Γράφει ο Θοδωρής Γεωργάκης

Ο Βαρθολομαίος Λάζαρης γεννήθηκε στην Κατούνα της Λευκάδος το 1898. Πατέρας του ο δάσκαλος Γεώργιος Λάζαρης, απ’ τα Λαζαράτα Λευκάδος, απ’ το σόϊ των Καρουσαίων και μητέρα του η Βαρβάρα Γουρζή, θυγατέρα του εμποροπλοιάρχου Τιμόθεου Γουρζή.

Αδερφός του Βαρθολομαίου ήταν ο περίφημος και λόγιος εισαγγελέας Χριστόφορος Λάζαρης, ο οποίος στο δίτομο έργο του «ΤΑ ΛΕΥΚΑΔΙΤΙΚΑ», καταγράφει με κάθε ετυμολογική λεπτομέρεια όλους τους ιδιωματισμούς της Λευκαδίτικης ντοπιολαλιάς, έργο που μέχρι σήμερα, καμία αρχή στο νησί μας δεν φρόντισε να το επανεκδώσει επίσημα, αφού τα μόνα αντίτυπα που κυκλοφορούν σε λίγα χέρια, νοιώθω τυχερός που είμαι ένας απ’ τους κατόχους, τα λίγα αντίτυπα έχουν εκδοθεί πλημελώς και προχείρως σε δύσκολες εποχές.

Βαρθολομαίος Λάζαρης, ή Πεθαίνοντας για την Πατρίδα! Σε δύσκολες εποχές που, κάθε αναφορά στον όρο πατρίδα, εξωβελίζεται απ’ την ζωή μας και πετιέται πανεύκολα στο καλάθι των αχρήστων, σαν παλιομοδίτικος … εθνικισμός, σαν … επικίνδυνα εθνικά στερεότυπα και σαν ανόητος … σωβινισμός, αποφασίσαμε να πάμε κόντρα σ ε όλη αυτή την πλημμυρίδα των κοσμητικών επιθέτων, και να αναφερθούμε στην φωτεινή περίπτωση του δεκαενιάχρονου, τότε, Βαρθολομαίου Λάζαρη, του ήρωα ανθυποπλοίαρχου του Πολεμικού Ναυτικού, που, τον Ιούνιο του 1917, βρήκε τραγικό θάνατο στα χέρια των Τούρκων, του κάρφωσαν πέταλα στα πόδια, σαν ζώο, όταν κατέπεσε με το αεροπλάνο του στην Καλλίπολη, στα Δαρδανέλια, εκτελώντας, μαζί με τον συνομήλικό του ηρωικό πιλότο Ιωάννη Χαλκιά, απ’ την Χίο, πτήση κατασκοπείας και βομβαρδισμού επιλεγμένων στόχων των Τούρκων.

Αυτή μας η επιλογή, κόντρα στα τσιτάτα της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, αλλά και του ουτοπικού διεθνισμού, στόχο έχει να φέρει στη μνήμη των νεοελλήνων ένα άριστο παράδειγμα ανιδιοτελούς πατριδολατρείας, που δεν αγγίζει τα όρια του «κούφιου εθνικισμού»,κατά τους «ειδικούς», αλλά εκφράζει στεντόρεια και ολοκάθαρα τον Βαλαωρίτικο ΣΤΗΘΟ-ΠΑΤΡΙΔΟ-ΧΑΛΑΣΜΟ, έτσι, όπως τον εξύμνησε ο Λευκαδίτης βάρδος στο ποίημά του για την προς την πατρίδα άδολη και θερμή αγάπη.

Τα βιογραφικά του στοιχεία και την δράση του Βαρθολομαίου, γα την βραχύβια, αλλά ηρωική ζωή του, διέσωσε σε γραπτά του ο προειρημένος αδερφός του, ο εισαγγελέας Χριστόφορος Λάζαρης και περιήλθαν στα χέρια μας απ’ τον σημερινό του απόγονο τον καθηγητή Διονύσιο Λάζαρη. Μετά το τετρατάξιο Γυμνάσιο στην Λευκάδα, φοίτησε στην Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, όπου ήταν συμμαθητής με τους Μιλτιάδη Κανάρη και Θεόδωρο Κουντουριώτη, γόνοι και οι δύο ηρωικών οικογενειών, αλλά ήταν συμμαθητής και του Άγγελου Χατζόπουλου, του Κυβερνήτη της «ΕΛΛΗΣ», όταν τορπιλίστηκε τον Δεκαπενταύστο του 1940 απ’ το ιταλικό υποβρύχιο «DELFINO». Άριστος σπουδαστής και αρχηγός όλα τα χρόνια της φοίτησής του στην τάξη του, τον Σεπτέμβη του 1916 προσχώρησε στην ΕΘΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ των Βενιζέλου, Δαγκλή και Κουντουριώτη.

Στις 25 Ιουνίου 1917, με τον βαθμό του Ανθυποπλοιάρχου, πήρε μέρος στη μοιραία πτήση, σε επιδρομή εναντίον Τουρκογερμανικών στόχων στην Καλλίπολη, στα Δαρδανέλια. Χειριστής του αεροσκάφους ήταν ο συνομήλικός του Σημαιοφόρος, με καταγωγή απ’ την Χίο, γιός ιερέα, ο Ιωάννης Χαλκιάς, δεκαενιάχρονος και αυτός! Το αεροσκάφος πετούσε χαμηλά, για καλύτερη παρατήρηση και βομβαρδισμό, με αποτέλεσμα να γίνει εύκολος στόχος στα εχθρικά πυρά, απ’ τα οποία βλήθηκε καίρια και επεχείρησε αναγκαστική προσγείωση σε αγροτική περιοχή. Οι δύο Έλληνες προσπάθησαν να διαφύγουν, όμως συνελήφθησαν απ’ τους Τούρκους και υπέστησαν μαρτυρικό θάνατο. Συγκεκριμένα τους κάρφωσαν πέταλα στα πόδια, σαν ζώα, και τους περιέφεραν στο τούρκικο πλήθος ανάμεσα, το οποίο τους κακοποιούσε βάναυσα με το πρόσχημα ότι δεν είναι αιχμάλωτοι πολέμου, αλλά όργανα αντάρτικης φατρίας.

Και οι δύο μόλις πλησίαζαν το εικοστό έτος της ηλικίας τους! Αποφάσισαν την ριψοκίνδυνη αποστολή γνωρίζοντας πως το εγχείρημά τους μπορούσε να τους οδηγήσει και στον θάνατο… Ήταν απλά από εκείνους τους αγνούς πατριώτες που πάλευαν για την λύτρωση των κατεχομένων ελληνικών εδαφών και ένοιωθαν για την πατρίδα αυτό τον ΠΑΤΡΙΔΟΧΑΛΑΣΜΟ, τον οποίο εξύμνησε, πενήντα χρόνια πριν το δικό τους πρόωρο τέλος, ο απαράμιλλος Αριστοτέλης Βαλαωρίτης.

Αυτή η πατριδολατρεία του Βαρθολομαίου Λάζαρη, που τον οδήγησε στην μεγάλη θυσία, θεμελιώνεται έτι περισσότερο και με την συγκινητική του επιστολή προς την οικογένειά του, την οποία έστειλε δώδεκα μέρες πριν το τραγικό του τέλος. Είναι μια επιστολή παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές, αλλά και μια γροθιά σε όσους εξακολουθούν να χλευάζουν κάθε αναφορά, σήμερα, σε καθετί το γνήσιο, το ελληνικό, το πατριωτικό.

«Εν Καζαβυτίω Θάσου 13 Ιουνίου 1917

Σεβαστοί μου γονείς Απόψε θα βομβαρδίσουμε πηγαίνοντες εις επιχείρησιν με δύο υδροπλάνα τον σταθμόν των βουλγαρικών υδροπλάνων Ζέρεβιτς πλησίον της Ξάνθης. Παρακαλώ τον θεόν να μην μας συμβή το απευκταίον, όχι, σας διαβεβαιώ, όχι για άλλον τινα λόγον, παρά μόνον δια να μη σας λυπήση και μήπως δεν δυνηθώ να εκπληρώσω τας προς την όλην οικογένειάν μας υποχρεώσεις μου αίτινες υπήρξαν μέχρι τούδε η σπουδαιοτέρα μου μέριμνα. Σας λέγω μόνον ότι, αν μου συμβή τα΄ποτε το απευκταίο, δεν πρέπει να σας λυπήση διότι αυτό ήτο το καθήκον μου προς την πατρίδα. Θα είμαι ευχαριστημένος αν αχθή εις πέρας ο σκοπός τον οποίον με τόσας δυσκολίας και κινδύνους ανέλαβε μία δραξ πραγματικών Ελλήνων.

Το μέλημα της μέχρι τούδε βραχείας ζωής μου ήτο να δοξάσω την οικογένειά μου με το να δυνηθώ να συντελέσω εις την δόξαν της πατρίδος. Η πατρίς με αντήμειψεδια τας προσπαθείας μου και με ανέδειξεν από την ασημότητά μου εις αξιωματικόν της. Είμαι ευχαριστημένος και ικανοποιημένος έναντι της συνειδήσεώς μου υπερασπίζων αυτήν δι όλων τω ν μικρών μου δυνάμεων. Μη λυπηθείτε δι εμέ. Φαντασθείτε πόσος και οποίος κόσμος έχει προσφερθεί εις τον παγκόσμιον αυτόν αγώνα.

Ημείς έχομεν περισσότερα καθήκοντα διατί δεν έχομεν πατρίδα. Φιλήσατε όλα μου τ’ αδέρφια. Ας φροντίσουν να με αναπληρώσουν δια εσας και ας μη φοβηθούν να με μιμηθούν εις ομοίας περιστάσεις της πατρίδος. Ευχαριστώ όσους με ευεργέτησαν. Λυπούμαι που δεν εμπόρεσα να κάμω τίποτα δια σας. Ας με συγχωρήση η πατρίς να ζητήσω να με αντικαταστήσει αν ευτυχήσει αύτη να επιζήση. Σας ασπάζομαι με όλη τη λαχτάρα που έχει μια καρδιά που πέφτει από ψηλά στον εχθρό που πάει να καταστρέψη.

Ο Φιλόστοργος υιός σας»

Και πράγματι πέθανε ηρωικά για την πατρίδα! Μόνο το χωριό της Κατούνας τον τίμησε ονομάζοντας την μικρή του πλατεία σε «ΠΛΑΤΕΙΑ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ ΛΑΖΑΡΗ»… Το νησί της Λευκάδος τον αγνόησε… Τα αδέρφια του Χριστόφορος και Ηλίας τον τίμησαν και κράτησαν άσβεστο το όνομά του και την σπουδαία του παρακαταθήκη και βάπτισαν τα δυό τους παιδιά με το όνομα Βαρθολομαίος, η δε αδερφή του, η Κατίνα, σε ένδειξη δια βίου πένθους αποφάσισε να μείνει ανύπαντρη ντυμένη πάντα στα μαύρα…

Προηγουμενο αρθρο
Ιστορικό Αρχείο Λευκάδας: ένας σχεδόν άγνωστος και ανεκμετάλλευτος θησαυρός
Επομενο αρθρο
Kαλόν ενιαυτόν - αγρυπνία στον Άη Γιώργη στο Πέραμα Καλλιγωνίου

Δεν υπάρχουν σχόλια

Γράψτε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *