HomeΕΛΙΞΗΡΙΑ ΜΝΗΜΗΣΚάποτε στον Φρυά της Αναλήψεως…

Κάποτε στον Φρυά της Αναλήψεως…

Του Θοδωρή Γεωργάκη

Μέσα στον ορυμαγδό και τον κουρνιαχτό που αφήνει ο πανδαμάτορας χρόνος στο πέρασμά του κάποιες μνήμες, κάποια γεγονότα, εξακολουθούν πεισματικά να ανθίστανται στις βουλές του και ανθίστανται γιατί ήταν αυθεντικά, αθώα, γνήσια, ένα ποτάμι του θρησκευτικολαϊκού μας πολιτισμού, που δεν μπορεί να μολώσει και να λεκιάσει κανένας χρόνος, καμιά εξέλιξη, τίποτα απ’ τα σύγχρονα ανθρώπινα κατασκευάσματα που όρθωσαν τείχη στις ανθρώπινες σχέσεις και ύψωσαν τα φράγματα του καταναλωτισμού και του ευδαιμονισμού στην κοινωνία.

Σαν να ήταν χθές!!! Δεκαετία του 1960 στο πανηγύρι της Αναλήψεως στον Φρυά των Σφακιωτών. Όλα από μέρες ετοιμασμένα για την μεγάλη γιορτή της μικρής κοινωνίας των Σφακιωτών, αλλά και σχεδόν όλων των Μπροστινών χωριών της Λευκάδος. Τα υπεραιωνόβια πλατάνια έτοιμα να δεχθούν εκεί δίπλα στην εκκλησία της Αναλήψεως τους τίμιους ξωμάχους της γης και του ιδρώτα έτοιμους για ένα χαρούμενο διάλειμμα στον τραχύ αγώνα για τον επιούσιο.

356

Προπολεμικά, οι παλιότεροι θυμούνται πέντε (!!!) ζυγιές όργανα στο μεγάλο πανηγύρι, στην δεκαετία του 1960, που αναφερόμαστε, οι ζυγιές ήταν τρείς, μία σε κάθε πλάτανο, στου Κτενά, στου Κούρτη και στου Παπαγιάννη. Το μεγάλο γλέντι κρατούσε δυο μέρες, άρχιζε την παραμονή της Αναλήψεως και συνεχίζονταν ανήμερα. Κόσμος, πολύς κόσμος, πλανόδιοι μικροπωλητές με φτωχά παιγνίδια της εποχής με προεξάρχοντα έναν Μπρανέλο που όλα τα μικρά παιδιά τον γνωρίζαμε σαν «Ο μπάρμπα-Βασίλης απ’ το Μιλάνο», παγωτατζήδες με μηχανάκια και τα παγωτά σε κασέλες και κομμάτια πάγο, άλογα στολισμένα με πλουμιστά καβαλοσκούτια, αναψυκτικά και μπύρες σε σιδερένια διάτρητα καλάθια κρεμασμένα μέσα στα πηγάδια για να είναι δροσερά, πάγκοι, καρέκλες, φασαρία, φωνές, χαρές, τραγούδια, όλα ένα σμάρι ζωής μια καλοσύνη σου μικρή πατρίδα προς τους ξωμάχους της ζωής.

418

Και κοντά σ’ όλα τούτα εμείς τα παιδιά, με μάτια έκπληκτα να ρουφάμε κάθε στιγμή και να λιγκρίζουμε εκείνα τα υπέροχα αυγοκούλουρα των μικροπωλητών. Αχ, αυτά τα κουλούρια, ήταν το γέρας της δικής μας συμμετοχής στο πανηγύρι, ευτυχισμένοι αν οι πατεράδες μας μας αγόραζαν τρία- τέσσερα, μας τα έδενε ο μικροπωλητής με έναν χορτάρινο σπάγγο και με μεγάλο καμάρι τα κρατούσαμε στο χέρι για να τα πάμε στο σπίτι. Και έπειτα για τ’ αγόρια εκείνα τα πλαστικά τόπια τα οποία πουλούσαν με τις «τύχες», χαρτάκια τυλιγμένα που στην τύχη τραβούσες και έγραφε πάνω ένα δώρο, με την δικιά μας ευχή το δώρο να είναι τόπι. Βλέπετε σπάνιζαν οι μπάλλες και καταφεύγαμε σε ευρεσιτεχνίες, γεμίζαμε μια κάλτσα, εκείνες τις περίφημες χούλα-χούπ, με άχυρα και δώστε ατέλειωτους ποδοσφαιρικούς αγώνες!!!

Οι παλιότεροι των Σφακισάνων κάνουν λόγω και για αγώνες που γίνονταν απολείτουργα για να τιμήσουν την γιορτή . Στους αυτοσχέδιους αθλητικούς αγώνες μετείχαν άτομα από όλα τα χωριά της ορεινής Λευκάδος, ακόμη και απ’ τους Τσουκαλάδες, όπως ο περίφημος αθλητής Βεργίνης.

DSC_0304

Τους αγώνες της Αναλήψεως μνημονεύει ο Αλέξανδρος Σάντας απ’ το Πινακοχώρι, θεολόγος και φιλόλογος, αλλά και διευθυντής της Γεωργικής Σχολής στο κτήμα Συγγρού στο Μαρούσι, στο βιβλίο του «Η εν Λευκάδι οικογένεια Σάντα», αναφέρει χαρακτηριστικά πως γινόνταν αγώνες ΛΙΘΑΡΙΟΥ και ΣΑΛΤΟΥ με φόρα και χωρίς φόρα, περιγράφει, μάλιστα, πως εκεί οι νιές των χωριών μπορούσαν να διαλέξουν τον μέλλοντα σύζυγό τους καμαρώνοντας κρυφά για την παλλικαριά και την αντριά τους, κυρίως στο λιθάρι, όπου το μέτρημα της αποστάσεως που έρριχνε το λιθάρι κάθε αγωνιζόμενος γινόνταν με το ζωνάρι που φορούσαν οι άντρες στην παραδοσιακή Λευκαδίτικη στολή, «τόσα ζωνάρια» φώναζαν ο καταμετρητές και ανάλογα σηκωνόνταν ενθουσθασμός για τα κατορθώματα των λιθαριτζήδων!!!

Η κορύφωση του πανηγυριού ήταν τα «Βιολιά», ποτέ οι Λευκαδίτες δεν μιλούσαν για κλαρίνα, έλεγαν «Πάμε στα βιολιά». Τραγούδια και χοροί ατέλειωτοι, κάθε οικογενειακό τραπέζι έδινε το χαρτάκι του και ανέμενε την σειρά του για να σηκωθεί στον χορό, σειρά που τηρούνταν αυστηρά απ’ τους οργανοπαίχτες, μάλιστα αποτελούσε «λόγω τιμής» η τυχόν παράλειψή τη σειράς, ο χορός είχε αποκλειστικά οικογενειακό χαρακτήρα και κυρίως ο αρχηγός του χορού δεν σήκωνε μύγα στο σπαθί του για …παραφωνίες κα…ι κρυφοκοιτάγματα των γυναικών του χορού. Ενθυμούμαι χαρακτηριστικά, μικρό παιδάκι, τον αιφνίδιο θάνατο, πάνω στον χορό κάποιου Βανδώρου απ’ την Εγκλουβή, ο οποίος είχε έρθει απ’ την Αυστραλία και όλοι μιλούσαν, τότε, για «συγκοπή καρδίας».

DSC_0357

Οι χοροί κρατούσαν, με σημερινούς υπολογισμούς της ώρας, αφού τα ρολόγια ήταν σπάνια, μέχρι στις δύο τα μεσάνυχτα περίπου. Μετά άρχιζε το κομβόϊ των πανηγυριωτών και επέστρεφε στα χωριά του, στον Κάβαλλο, στα Λαζαράτα, στο Σπανοχώρι, στο Πινακοχώρι. Η επιστροφή στο χωριό μου το Πινακοχώρι απ’τις Κεχρινές ήταν μια εύθυμη ουρά, ένα χαλάρωμα του πανηγυριού, με αστεία και χωρατά και τα αγαπημένα μας κουλούρα ανά χείρας για να τα προσφαγίσουμε στο σπίτι και να κρατήσει όσο περσσότερο η γλυκειά τους .. μελωδία. Και στον σκοτεινό δρόμο οι …κολοφωτιές να παρουσιάζουν μια μεθυστική ατμόσφαιρα κατά χιλιάδες σπέρνοντας μαγεία και γοητεία στο υπέροχο Μαγιόβραδο!!!

Αναμνήσεις, ζωές, πανηγύρια, αθωότητα, χωρατά, ερωτοσκιρτήματα, χέρια αγαπημένα, πρόσωπα απαστράπτοντα, τίμιοι ιδρώτες, ανάσες πρωτόβγαλτες στην ζωή, ένα πανηγύρι κι άλλο πανηγύρι, πολλά πανηγύρια σε μια αμόλευτη και γνήσια ζωή στο αγαπημένο μας Λευκαδίτικο πρωτόχωμα…

Προηγουμενο αρθρο
Οροπέδιο Εγκλουβής (κατά μήνα Θεριστή..) [video]
Επομενο αρθρο
Η «Κατασκήνωση στην Πόλη» και στο Νυδρί!!!

Δεν υπάρχουν σχόλια

Γράψτε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *