HomeΕΛΙΞΗΡΙΑ ΜΝΗΜΗΣΜπακάλικα, εδώδιμα αποικιακά …με τη σέσουλα και ο «μπακαλόγατος» της γειτονιάς

Μπακάλικα, εδώδιμα αποικιακά …με τη σέσουλα και ο «μπακαλόγατος» της γειτονιάς

Η εργασιακή πρακτική στα παλαιά παντοπωλεία, δεν είχε καμία σχέση με τη σημερινή πρακτική στα σούπερ μάρκετ ή στα μίνι μάρκετ ή και τα σύγχρονα «μπακάλικα».

Κατ’ αρχήν, ήταν άλλη η μονάδα μετρήσεως: ήταν η οκά, τουρκικής προελεύσεως, που υποδιαιρούνταν σε 400 δράμια (μία οκά αντιστοιχούσε σε 1.280 γραμμάρια). Οι πελάτες ζητούσαν π.χ. 2 οκάδες πατάτες ή 150 δράμια φέτα.

10

Το ίδιο ίσχυε και για τα υγρά: 100 δράμια κρασί (το κατοσταράκι), 50 δράμια οινόπνευμα κ.ο.κ. (η οκά καταργήθηκε τον Απρίλιο του 1959 και τη θέση της πήρε το κιλό).

Οι επιγραφές στα περισσότερα παντοπωλεία περιείχαν, παράλληλα με τη λέξη «Παντοπωλείον», και τις λέξεις «Εδώδιμα και Αποικιακά».

17

Η λέξη «Εδώδιμα» (από τον τύπο έδομαι του ρήματος τρώγω) σήμαινε τα φαγώσιμα, και η λέξη «Αποικιακά» τα είδη που τότε έρχονταν από τις αποικίες των ευρωπαϊκών χωρών στην Ασία, Αφρική κ.ά., όπως π.χ. τα μπαχαρικά, το τσάι και άλλα παρεμφερή είδη.

14

Δεν υπήρχαν επίσης τυποποιημένα ή προσυσκευασμένα προϊόντα. Όλα ήταν χύμα, εκτός από ορισμένα φυτικά κυρίως προϊόντα σε κονσέρβες (κουτιά τις έλεγαν τότε), π.χ. διάφορες κομπόστες, ο τοματοπελτές, μπάμιες ή αρακάς ωμά, στο κουτί με νερό και αλάτι, οι σαρδέλες του κουτιού κλπ.

16

Τις ρέγγες μέσα στα ξύλινα κουτιά να «μοσχοβολάνε» και τις σαρδέλες μέσα στην σαλαμούρα… Τις πρώτες τις καψάλιζες και τις δεύτερες τις έπλενες κάτω από την βρύση για να φύγει το χοντρό αλάτι.

Τα όσπρια ήταν σε σακιά (τσουβάλια), το λάδι σε μεγάλα κυλινδρικά ντεπόζιτα με κάνουλα (ο πελάτης έφερνε το μπουκάλι από το σπίτι του), η ζάχαρη ή το ρύζι σε σακιά κ.ο.κ.

15

Χαρτί περιτυλίγματος στις αρχές ήταν η εφημερίδα… διάβαζες και τα μπαγιάτικα νέα.. προσφορά του καταστήματος και στην συνέχεια την φύλαγες για πολλές… χρήσεις. Στα σκουπίδια πέταγες ελάχιστα…όχι καθημερινά.

Πολλοί παντοπώλες μάλιστα έβγαζαν τα σακιά αυτά έξω από το μαγαζί τους και τα παρέτασσαν στο πεζοδρόμιο για να προσελκύουν τους πελάτες.
11

Ως όργανο σερβιρίσματος των προϊόντων χρησιμοποιούσαν τη σέσουλα, ένα είδος μεγάλης κλειστής κουτάλας με λαβή.

Ένας «θεσμός» που τηρούσαν τα μεγάλα παντοπωλεία ήταν το παιδί ή ο νεαρός που πήγαινε τα τρόφιμα τα σπίτια των πελατών (στην αργκό της εποχής «μπακαλόπαιδο» ή «μπακαλόγατος»).

Μια και την εποχή εκείνη ελάχιστα σπίτια είχαν τηλέφωνο, και σε περίπτωση που ο πελάτης δεν ήθελε ή δεν μπορούσε να πάει ο ίδιος στο κατάστημα για να ψωνίσει, ο παντοπώλης έστελνε το παιδί στο σπίτι του, για να πάρει γραπτή την παραγγελία της ημέρας.

12

Κατόπιν συγκέντρωνε τα διάφορα είδη και τα έστελνε με το ίδιο παιδί στο σπίτι του πελάτη μέσα σε μια τεράστια ψάθινη σακούλα με τεράστιες επίσης λαβές, το «ζεμπίλι», που αποτελούσε και το σημειολογικό χαρακτηριστικό της όλης διαδικασίας, η οποία για ορισμένους πελάτες αποτελούσε καθημερινή πρακτική ή πάντως γινόταν σε τακτά χρονικά διαστήματα. Οι νεαροί μετέφεραν το ζεμπίλι συνήθως με τα πόδια, μερικοί όμως από αυτούς χρησιμοποιούσαν ποδήλατο.

13

Σχετικά άρθρα: Τα Μπακάλικα – Του Νίκου Βαγενά

Προηγουμενο αρθρο
Παραμονή Πρωτοχρονιάς και το Επιμελητήριο Λευκάδας πρωτοπορεί ξανά
Επομενο αρθρο
Λαδόπιτα ή Χουσμερή - Της Εύης Βουτσινά

1 Σχόλιο

  1. θοδωρής Αραβανής
    31 Δεκεμβρίου 2016 at 08:34 — Απάντηση

    Στην κινηματογραφική ταινία «» της κσκομοίρας ή ο μπακαλόγατος » της Φίνος Φίλμ με πρωταγωνιστή τον Κ.Χατζηζρήστο , ηχολήπτης και τεχνικός ήχου ήταν ο σπουδαίος του ήχου του Ελληνικού σινεμά Κος Γιάννης Φίσερ ( Αθήνα 1923 – 2013).
    Σε όλη την διάρκεια του γυρίσματος του φίλμ , σε τότε κστάστημα δίπλα απ τις γραμμές του τραίνου στην Ευρυτέρα περιοχή των Αγίων Αναργύρων Αττικής, πσρών ήταν και ο ίδιος ο Φιλοποίμην Φίνος .Διότι είχαν προειδιαστεί ότι το όλο σκηνικό της θεματολογίας θα έβγαζε και σε ζωντανό χρόνο χαρούμενο γέλιο κσι δεν ήθελαν να το χάσουν.
    Τα όσα περιέγραψε σε μένα ο μακαρίτης πλέον Κος Γιάννης Φίσερ , για τσ όσα ( πραγμστικσ της κακομοίρας απ το γέλιο )εξελίχτηκαν στην διάρκεια του γυρίσματος του φίλμ σε ζωντανό χρόνο, ήταν απολαυστικά.
    Μέχρι σημείου που το γύρισμα διακόπτονταν πολλές φορές μια και οι συντελεστές τεχνικοί δεν μπορούσαν να δουλέψουν απ τα γέλια.
    Ταυτόχρονα υπσρχει σημείο του φίλμ που μέσα στο γύρισμα μπήκε κσι ο ήχος του τραίνου που πέρναγε .Και αυτό αφορούσε φίλμ μήκους 120 μέτρα που την εποχή εκείνη δεν ήταν και φτηνό στο κόστος για να ξαναγυριστεί.
    Τότε απεφάσισαν να το επεξεργαστούν για να εξαλείψουν την επίδραση του θορύβου του τραίνου , μέσα στο φίλμ.Κσι έτσι έγινε μια κσι μετά την επεξεργασία του ήχου , ο θόρυβος του τραίνου μειώθηκε σισθητά αλλά σε ένα σημείο τιυ φίλμ υπάρχει ελάχιστα σαν βουή και δεν γίνεται αντιληπτός ειμι σπό γνώστη τεχνικό του κινημστογραφικού ήχου.
    Ο Κος Γιάννης Φίσερ ήταν φίλος του Φιλοποίμενα Φίλμ από τα χρόνια της Γερμανικής κατοχής ακόμα ώς νέος και ελιχε ζήσει και τις αγωνίες της κατοχικής Αθήνας και της μεταπολεμικής προσπάθειας της χώρας για ανόρθωση .Υποστηρίζοντας ακλομα και σε μεγάλη ηλικία ότι σπλο τον Έλληνα κσι την Ελληνίδα δεν έλλειπε ούτε λείπει το ταλέντο και η όρεξη γισ δουλειά και δημιουργία.
    Πολλάκις οι συντελεστές του Αμερικανικού και Γαλλικού σινεμά που ερχόντουσαν στην Ελλάδα, απορούσαν πώς υπήρχε τέτοισ αρτιότητα στα Ελληνικά φίλμ με τα μέσα που διέθετε η Ελληνική κινηματογραφία και τους ελάψιστους προυπολογισμούς για κάθε φίλμ.
    Βέβαια υπήρχε κατά την αφήγηση του Κου Φίσερ η μεγάλη δύναμη και γνώση για τα τεχνικά των κινηματγραφικών μηχανών -τεχνικούς αιώνες μπροστά από όποια άλλη χώρα- που ονομαζόνταν
    » ο κατσαβιδάκιας» και ήταν ο ίδιος ο Φιλοποίμην Φίνος.

Γράψτε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *