HomeΕΛΙΞΗΡΙΑ ΜΝΗΜΗΣΟι φάσεις της σελήνης στη λαϊκή παράδοση της Λευκάδας

Οι φάσεις της σελήνης στη λαϊκή παράδοση της Λευκάδας

Υπάρχουν αρκετές προλήψεις για τις φάσεις της σελήνης. Μερικές από αυτές είναι οι παρακάτω:

Γιόμιση: η περίοδος από τη νέα σελήνη έως την πανσέληνο
Λιόκριση: πανσέληνος
Χάση: η περίοδος μεταξύ της πανσέληνου και του νέου φεγγαριού

Για τη Γιόμιση:

Στη νέα σελήνη (νιοφεγγιά) δεν κάνει να κόβουμε ξύλα για εργασίες π.χ οικοδομές, γιατί φοινικώνουν, αλευρώνουν. Πρέπει να τα κόβουμε μετά την πανσέληνο.

Όταν, όμως, πρόκειται να καθαρίσουμε τα δέντρα προτιμούμε τη γιόμιση για να καρπίσουν τα δέντρα. Το ίδιο συμβαίνει και στο κέντρωμα. Για το κέντρωμα π.χ. της αχλαδιάς, λένε ότι, όσων ημερών είναι το φεγγάρι κατά την ημέρα του κεντρώματος, τόσα χρόνια θα κάνει να καρπίσει το νέο δέντρο.
Στη γιόμιση κλαδεύουν και τα αμπέλια για να γιομίσουν σταφύλια. Επίσης, φυτεύουν τα σκόρδα.

Εάν μια γυναίκα γεννήσει από τη νέα σελήνη έως την πανσέληνο, λένε πως όσα παιδιά γεννήσει από εκεί και πέρα θα είναι το ίδιο φύλο. Γι΄αυτό, αν κάνουν αγόρι, αυτό το διάστημα, παίρνουν την ευχή στις 40 ημέρες; Αν κάνουν κορίτσι, παίρνουν ευχή στη χάση του φεγγαριού για να μην κάνουν άλλες κοπέλες.

Για τη Λιόκριση:

Όταν έχει πανσέληνο δεν κάνει να βγει κανείς έξω τη νύχτα και να κοιτάει το φεγγάρι –ιδίως όταν ξύνεται γιατί βγάνει λιόκριση- χρυσή. Σε αυτήν την περίπτωση τη γιατρειά την δίνουν οι κουρείς της Χώρας, που «την έκοβαν» με ψαλίδι κάτω από τη γλώσσα. Εκεί παρουσιαζόταν η εστία της ασθένειας σαν κόκκος φακής.

Γιατροσόφι για τη λιόκριση «Περί ικτούρας ήγουν κιτρινάδας, επάρε αψίνθιον και βράσε την με το νερό είς τρίτον και ας πίνει ημέρες 15 κάθε πορνό νηστικός από ένα ποτήρι και υγιαίνει». Υπάρχει και σχετικό ξόρκι για τη λιόκριση (απόσπασμα): «Άγιγοι Ανάργυροι και θαυματουργοί, πρώτοι γιατροί του κόσμου, δωρεάν ελάβετε, δωρεάν δότε ημίς. Κυρία Θεοτόκος και Δέσποινα των απάντων, απάντησε τον Έκτορα και δεν τον εχαιρέτησε, μόνον έστεκε και του έλεγε: Πού πας Νέκτορα, Δίκτορα, κόκκινε, κίτρινε, αδελφέ του Χάροντος και συκύριγε του θανάτου;» Ο δε απεκρίθη «Η γη με είδε και έφριξε…..» […] να πας εις όρη, σε βουνά σε τρία χαμουλαγκάδια….»

Επίσης τις φάσεις τις σελήνης τις χρησιμοποιούσαν σε διάφορες μαγγανείες.

(πηγή:Κοντομίχης Πανταζής, Λεξικό Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος,2001)

Πηγή

Προηγουμενο αρθρο
ΕΛΜ: παρουσίαση του βιβλίου «Απομνημονεύματα» του Πέτρου Στεφανίτση στο Μεσολόγγι
Επομενο αρθρο
Κοπή βασιλόπιτας της Επτανησιακής Συνομοσπονδίας

Δεν υπάρχουν σχόλια

Γράψτε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.