HomeΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ - ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ - ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣΚαλή σχολική χρονιά – Παλιές Φωτογραφίες από το Σχολείο

Καλή σχολική χρονιά – Παλιές Φωτογραφίες από το Σχολείο

Οι τάξεις με τους πρώτους μαθητές της μεταπολεμικής Ελλάδας. Αυτής του εμφυλίου, της βοήθειας της «Ούντρα», των εθελοντών δασκάλων και των γκρεμισμένων σχολείων. Της Ελλάδας που τα παιδιά των «πλουσίων» δεν ξεχώριζαν στην τάξη από το τι μάρκα παπούτσια φορούσαν, αλλά από το ότι φορούσαν.

120

Tο φθινόπωρο του ‘40 ήταν συνώνυμο με τη βαρυχειμωνιά των ελληνικών σχολείων. Οι Γερμανοί έκαναν επίταξη σε 8.345 σχολεία για τις ανάγκες τους, ενώ στα λιγοστά που έμειναν ελεύθερα η σχολική χρονιά δεν κράτησε πάνω από τρεις μήνες. Την επόμενη χρονιά η κατάσταση ήταν ακόμη χειρότερη. Το σχολικό «έτος» 1941-42 διήρκεσε 20 ημέρες.

Η λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μπορεί να σήμαινε για τις περισσότερες χώρες της Ευρώπης την επιστροφή στους κανονικούς ρυθμούς. Για την Ελλάδα, όμως, η κατάσταση παρέμεινε ίδια λόγω του ξεσπάσματος του Εμφυλίου. Περίπου 1.700 σχολεία θα καταστραφούν, ενώ πολλά παιδιά θα στρατολογηθούν.

220
Πορτρέτο κοριτσιού. Φωτογραφία της Βούλας Παπαϊωάννου. 1945-1949
312
Αίθουσα σχολείου. Φωτογραφία της Βούλας Παπαϊωάννου. 1945-1946.

Ο αστικός κρατικός μηχανισμός ήταν ανύπαρκτος. Στις πρωτοβουλίες για την ανασύνταξή του, ενεργό ρόλο είχαν πλέον οι Αγγλοι σύμμαχοι. Για το εκπαιδευτικό σύστημα που θα έπρεπε να ακολουθηθεί, ο ΜακΜίλαν (υπουργός για θέματα Μεσογείου της κυβέρνησης Τσόρτσιλ και μετέπειτα πρωθυπουργός της Μ. Βρετανίας) είχε συμβουλεύσει τον Πλαστήρα τον Μάρτιο του 1945 να επιλέξει η χώρα μας «τον δρόμο της καμήλας», δηλαδή να πηγαίνει σταθερά ευθεία, χωρίς να παρεκκλίνει ούτε προς τα δεξιά ούτε προς τα αριστερά. Με δύο λόγια, να μην επιτρέψει πολιτικές σκοπιμότητες να εισέλθουν στον χώρο του σχολείου.

Σε επίπεδο πραγματικότητας, η κατάσταση ήταν κωμικοτραγική. Ελλείψει Δημοσίου δεν υπήρχαν μισθοί για να πληρωθούν δάσκαλοι. Την πρωτοβουλία για τη λειτουργία των πρώτων σχολείων την πήραν συνταξιούχοι και αδιόριστοι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι έναντι ενός πιάτου φαγητού από γονείς αναλάμβαναν να μάθουν γράμματα τα παιδιά (σ.σ. ο αναλφαβητισμός κινούνταν στα επίπεδα του 50%), τα οποία είχαν να πάνε σχολείο πριν από την Κατοχή.

A young boy reading allowed to the class

Τους χειμερινούς μήνες, οι μαθητές υποχρεούνταν να φέρουν μαζί με το τετράδιό τους. Βιβλία δεν είχαν τυπωθεί λόγω έλλειψης υποδομών. Και ένα κούτσουρο για τη σόμπα ή και το φαγητό του δασκάλου αν ήταν η σειρά της οικογένειάς τους να φροντίσει για τη σίτισή του. Τα παιδιά των πιο φτωχών οικογενειών θα έτρωγαν στο σχολείο από τη βοήθεια της UNNRA (ή Ούντρα για τους πολλούς), της Οργάνωσης Βοήθειας και Αποκατάστασης των Ηνωμένων Εθνών.

ΚΩΣΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ (www.ethnos.gr)

1
Αίθουσα σχολείου. Δεκαετία του 1950.
4
Παιδιά σε παιδόπολη στην Αττική. Φωτογραφία της Βούλας Παπαϊωάννου. 1949
5
Μαθητές και δάσκαλος σε σχολείο χωριού της Ηπείρου. Δεκαετία του 1950
6
Ξυπόλητοι μαθητές σε σχολείο της Μεταπολεμικής Ελλάδας

7

10
Παιδιά που διαβάζουν σε παιδόπολη. Φωτογραφία της Β. Παπαϊωάννου. 1950
11
Μαθητές που παίζουν σε παιδόπολη. Φωτογραφία του Δ. Χαρισιάδη. Δεκαετία 1950
Harisiadis παιδί με αλφαβητάριον
Δ. Χαρισιάδης, παιδί με αλφαβητάρι. 1951. Φωτογραφικά Αρχεία Μουσείου Μπενάκη
Στο δρόμο για το σχολείο
Φωτογραφία του Κώστα Μπαλάφα: Στο δρόμο για το σχολείο
850851

10

11

12

13

14

15

16

17

18

Προηγουμενο αρθρο
Σμύρνη 1922: In Memoriam
Επομενο αρθρο
Η Βασιλική συμμετέχει στον μεγαλύτερο ιστιοπλοϊκό αγώνα του κόσμου

Δεν υπάρχουν σχόλια

Γράψτε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.