HomeΘΕΜΑΤΑΑρχιπέλαγος Γκουλάγκ

Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ

Χρονικό των στρατοπέδων συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας για πολιτικούς κρατούμενους (Γκουλάγκ) στη Σοβιετική Ένωση, γραμμένο από τον νομπελίστα ρώσο συγγραφέα Αλεξάντρ Σολζενίτσιν (γεν. 1918). Αποτέλεσε ένα από τα κύρια όπλα της Δύσης στην ιδεολογική της αντιπαράθεση με τη Σοβιετική Ένωση, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Για τους Σοβιετικούς και τους συνοδοιπόρους τους, το βιβλίο εντασσόταν στη «φθηνή αντικομουνιστική προπαγάνδα».

Το «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ» γράφτηκε μεταξύ 1958 και 1968, κάτω από αντίξοες συνθήκες. Ο Σολζενίτσιν, με μακρόχρονη θητεία και ο ίδιος σε «Γκουλάγκ» (ρώσικο αρκτικόλεξο για την «Ανώτατη Διοίκηση των Επανορθωτικών Στρατοπέδων Εργασίας»), βρισκόταν υπό τη διαρκή παρακολούθηση της KGB και αναγκαζόταν να αλλάζει συχνά τόπο κατοικίας. Το μεγαλύτερο μέρος του γράφτηκε στην ασφαλή ντάτσα του τσελίστα Μτσίσλαβ Ροστροπόβιτς, που λόγω της διασημότητάς του βρισκόταν στο απυρόβλητο.

Το βιβλίο αποτελεί ένα δημιουργικό μείγμα δημοσιογραφίας και ιστορίας. Ο Σολζενίτσιν μετέφερε στο χαρτί τη δική του εμπειρία στα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας (1945-1953) και τις μαρτυρίες 227 συγκρατουμένων του. Τα χειρόγραφα του βιβλίου αποτυπώθηκαν σε μικροφίλμ και διοχετεύθηκαν στη Δύση, όπου κυκλοφόρησε με μεγάλη επιτυχία στις 28 Δεκεμβρίου 1973. Στη Σοβιετική Ένωση διανεμήθηκε από χέρι σε χέρι σε αυτοσχέδιες εκδόσεις («σαμιζντάτ») και επισήμως 16 χρόνια αργότερα, την εποχή της «περεστρόικα» του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ.

aleksandr_solzhenitsyn-gulagΟ Σολζενίτσιν, ένας από τους σημαντικότερους και πιο γνωστούς σοβιετικούς διαφωνούντες, θεωρεί ότι απαρχή των Γκουλάγκ βρίσκεται στο διάταγμα που εξέδωσε ο Λένιν λίγο μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση. Από αυτό το σημείο ξεκινά την αφήγησή του ο συγγραφέας και την ολοκληρώνει το 1956, με την αποκήρυξη και την αποκαθήλωση του Στάλιν από τον νέο ισχυρό άνδρα Νικήτα Χρουστσόφ και το 20ο συνέδριο του ΚΚΣΕ.

Ο Σολζενίτσιν υποστηρίζει ότι το Γκουλάγκ είναι σύμφυτο με τον «υπαρκτό σοσιαλισμό» και δεν είναι μια σταλινική παρένθεση, όπως πιστευόταν μέχρι τότε από πολλούς αριστερούς στη Δύση. Χωρίς την απειλή της φυλάκισης, η Σοβιετική Ένωση δεν θα μπορούσε να κυβερνηθεί και χωρίς την καταναγκαστική εργασία εκατομμυρίων διαφωνούντων δεν μπορούσε να αναπτυχθεί οικονομικά, κυρίως στους τομείς των έργων υποδομής. Άλλωστε, το διάταγμα που προέβλεπε τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας παρέμεινε ενεργό έως το 1989, οπότε και καταργήθηκε. Υπολογίζεται ότι 20 εκατομμύρια «ζεκ» (πολιτικοί κρατούμενοι) πέρασαν από τα σοβιετικά Γκουλάγκ και γύρω στα 8-10 εκατομμύρια άφησαν σ’ αυτά την τελευταία τους πνοή.

Ένα από τα βασικά στοιχεία του βιβλίου είναι το χιούμορ του συγγραφέα, συχνά σαρκαστικό και ειρωνικό, που μετριάζει την αβάσταχτη σκληρότητα των περιγραφών του. Στα ελληνικά το «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ» κυκλοφόρησε το 1974 από τις εκδόσεις «Πάπυρος».

Πηγή: www.sansimera.gr

Προηγουμενο αρθρο
«Μπαλούμπες και Σταυροί» σήμερα μπροστά από την Παναγία των Εισοδίων
Επομενο αρθρο
Ενημέρωση από την Κτηνιατρική Υπηρεσία για την γρίπη των πτηνών

2 Σχόλια

  1. Θοδωρής Αραβανής
    28 Δεκέμβριος, 2016 at 17:24 — Απάντηση

    Να μην παρακάπτουμε και ξεχνάμε στην ιστορική ανάλυση- μέρος της οποίας είναι και οι λογοτεχνικές εκφάνσεις και δημιουργίες- και την μόνιμη κρατούσα άποψη στην παγκόσμια ιστορική καταγραφή, σύμφωνα με την οποία : »Το κοινωνικό κράτος του 20ου αιώνα είναι αποτέλεσμα της Σοβιετικής Επανάστασης», όπως αυτή ως εδώ διατυπώθηκε από τον Έρικ Χόμσμπάουμ.
    Τα όρια της μεταφοράς από το πραγματολογικό στο εννοιολογικό,– όσο και αν το πραγματικό όπως εισπράτεται απ τον κάθε δημιουργό, για να αποτελέσει τον ρεαλιστικό πυρήνα της δημιουργίας του—, αποτελούν και ταυτόχρονα το επικίνδυνο μεθοδολογικό σημείο ( που πρέπει να αποφεύγεται στην λογοτεχνική δημιουργία) για την παραγωγή των κοινωνικών κατηγορημάτων και των τάξεων ( κατηγοριών) στο κοινωνικό λόγο.

  2. επιλοχιας
    29 Δεκέμβριος, 2016 at 17:15 — Απάντηση

    ολο λαδι και απο τηγανιτες τιποτα Εδω λεμε οτιακομα η Ελληνικη κοινωνια δεν ξερει για τα γκουλαγκ και δεν θελει να μαθει ουτε για το Κατυν ουτε για την Κολιμα ουτε την Ελενη δεν εχουμε δει στην ΕΡΤ εχουμε μεινει στο …πως δενεται τ ατσαλι ….εχουν ανοιξει τα αρχεια των λαοκρατικων δημοκρατιων και εμεις ,,,οσω για τον Χοσμπαουμ θυμιζει το του Μιττεραν…οι πυραυλοι στην ανατολη και οι ειρηνιστες στην Δυση το ιδιο οι με τους Μαρξιστες αυτοι ηταν μονο στα Δυτικα πανεπιστημια στην Ανατολη ηταν οι πρακτορες της ΣΤΑΖΙ και της ΚΑ ΓΚΕ ΜΠΕ ,,καλες γιορτες

Γράψτε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *